Kadir Aydemir, 1977’de İstanbul’da doğdu. Fener Bahçe Lisesi mezunu (1995). Üniversitede bir süre İşletme okudu, daha sonra Halkla İlişkiler eğitimi aldı. İlk şiirleri Şiir-Oku dergisinde yayımlandı. Şiirleri ve yazılarıyla daha sonraları pek çok dergi ve gazetede imzasına rastlandı. 1997’den 2003’e dek Başka Şiir Dergisi’ni 11 sayı çıkarttı. 2000 yılından beri, kurucusu olduğu Yitik Ülke (www.yitikulke.com) edebiyat sitesinin editörlüğünü yapıyor. 2005’in sonlarında “Gölü Emen Mektup” adlı kitabı Azerbaycan’da Azerice dilinde; 2013’te “Aşksız Gölgeler” adlı öykü kitabı Almancaya çevrilerek Almanya’da Binooki Verlag tarafından yayımlandı. “Sessizliğin Bekçisi” adlı haiku şiirleri kitabı “The Guardian of Silence” adıyla Bulgarca, Rusça ve İngilizceye çevrilerek 2019’da Bulgaristan’da yayımlandı. Yazdıkları İngilizce, Fransızca, Almanca, İtalyanca, Ermenice, Azerice, Bulgarca, Japonca, Rusça, Uygurca, Rumence, Moğolca gibi dillere çevrildi. Şiirin yanında öyküler ve düzyazılar da yazıyor. Yannis Ritsos ve Pablo Neruda hayranı. Türkçede bir ilk olan Haikum adlı haiku şiir dergisini 3 sayı çıkarttı. Cunda Öyküleri, Ekşi Öyküler, Bozcaada Öyküleri, Olimpos Öyküleri, 80’lerde Çocuk Olmak, 90’lar Kitabı, Tuhaf Alışkanlıklar Kitabı, Mutsuz Aşk Vardır, Yitik Öykü, Kedi Öyküleri ve Köpek Öyküleri adlı kitapları projelendirip yayına hazırladı. Kadir Aydemir’in haikularından biri, AB-Japonya NewSpace2060 Uluslararası Resimli Haiku Yarışması’nı kazandı ve şiir bir uzay mekiği ile uzaya gönderildi. Uluslararası PEN Yazarlar Derneği üyesi olan Kadir Aydemir, Yitik Ülke Yayınları’nın kurucusu ve genel yayın yönetmenidir. Editörlük ve yayıncılık yapan yazar, İstanbul’da yaşıyor ve yazmaya devam ediyor.
KİTAPLARI
ŞİİR
Sessizliğin Bekçisi (Haiku şiirleri, 2002, Yitik Ülke Yayınları)
Dikenler Sarayı (Şiirler, 2003, Yitik Ülke Yayınları)
Rüzgârla Saklı (Aşk şiirleri, 2007, Yitik Ülke Yayınları)
Soğuk Yazgı (Şiirler, 2014, Yitik Ülke Yayınları)
Otların Kalbi (Haikular, 2022, Yitik Ülke Yayınları)
ÖYKÜ
Aşksız Gölgeler (Öyküler, 2007, Yitik Ülke Yayınları)
Sonsuz Unutuş (Kısa öyküler, 2012, Yitik Ülke Yayınları)
Ay Yağmurları (Öyküler, 2016, Yitik Ülke Yayınları)
HAZIRLADIĞI KİTAPLAR
Cunda Öyküleri (Hazırlayan, Eylül 2006, Yitik Ülke Yayınları)
Ekşi Sözlük Yazarlarından Ekşi Öyküler (Hazırlayan, 2007, Yitik Ülke Yayınları)
Bozcaada Öyküleri (Hazırlayan, 2009, Yitik Ülke Yayınları)
Olimpos Öyküleri (Hazırlayan, Eylül 2010, Yitik Ülke Yayınları)
80’lerde Çocuk Olmak (Hazırlayan, Kasım 2010, Yitik Ülke Yayınları)
90’lar Kitabı (Hazırlayan, Ocak 2012, Yitik Ülke Yayınları)
Tuhaf Alışkanlıklar Kitabı (Hazırlayan, Kasım 2012, Yitik Ülke Yayınları)
Mutsuz Aşk Vardır (Hazırlayan, 2014, Yitik Ülke Yayınları)
Yitik Öykü (Hazırlayan, 2014, Yitik Ülke Yayınları)
Kedi Öyküleri (Hazırlayan, 2017, Yitik Ülke Yayınları)
Köpek Öyküleri (Hazırlayan, 2021, Yitik Ülke Yayınları)
YURTDIŞINDA YAYIMLANAN ESERLERİ
Gölü Emen Mektup – Seçilmiş Şiirler (2005, Azerbaycan, Paralel Şiir Kitaplığı)
Lieblose Schatten – “Aşksız Gölgeler” (2013, Almanya, Binooki Verlag)
The Guardian of Silence – “Sessizliğin Bekçisi” (2019, Bulgaristan, Skyway Publications)
Kadir AYDEMİR’İN son eserlerinden; Klasik Moğolca
ХУУЧИН ТЭНГЭР / Kadir Aydemir
Чулуун доор нуулаа
Чи намайг олохын тулд
Бүхнийг больсон өвсний хооронд
Ба газар унасан одод
Нэг модны зүрхнээс чирлээ би
Тасарсан хамаг навчийг
Манай мөр нэг нэгэндээ холилцсон
Чи ойлгоогүй
Энд үгс, бүгд нь дотроо хоосон
Мартагдсан хайрлал шиг
Ганцаардлыг хайс
Салхинд шажигнана
Хэр их хүлээлээ би
Чамайг харахын тулд
Би, давсын илсэн, хөгшин завь
Хайр гэдэг чинь
Нэг мөрөөдлийн араг яс аж.
Moğolcaya Çeviren: M. Levent Kaya
𐰾𐰚𐰃:𐱅𐰭𐰼𐰃
𐱃𐱁:𐰽𐰺𐰀:𐰚𐰃𐰔𐰠𐰓𐰢
𐰋𐰃𐰤𐰃:𐰉𐰆𐰞𐰾𐰃𐰭:𐱅𐰃𐰯
𐰞𐰴𐰆𐰑𐰀:𐰼𐱅𐰤𐰢𐰾:𐰆𐱃𐰋𐰃𐰼𐰠𐰀
𐰘𐰃𐰼𐰚𐰀:𐱅𐰇𐱁𐰢𐰃𐰾:𐰖𐰆𐰡𐰆𐰔𐰞𐰺:𐰺𐰀
𐰋𐰃𐰼:𐰃𐰣𐰭:𐰘𐰇𐰼𐰚𐰦𐰀:𐰾𐰇𐰼𐰇𐰓𐰃𐰢
𐰇𐰔𐰠𐰓𐰜:𐰞𐰴𐰆:𐰖𐰞𐰯𐰆𐰺𐰍𐰴𐰍
𐰃𐰔𐰢𐰔:𐰋𐰃𐰼𐰋𐰼𐰭𐰀:𐰸𐰆𐰾𐰃𐰡𐰃
𐰆𐰴𐰢𐰀𐱃𐰃𐰭
𐰽𐰉𐰞𐰺:𐰉𐰆𐰦𐰀:𐰴𐰢𐰍𐰃𐰭:𐰃𐰱𐰃:𐰉𐰆𐱁
𐰆𐰣𐱃𐰞𐰢𐰃𐰾:𐰾𐰋𐰇𐰏𐱅𐰏
𐰖𐰞𐰭𐰔𐰞𐰶:𐰴𐰉𐰍𐰸𐰃
𐰘𐰞𐰃𐰤:𐱃𐰴𐰆𐰺𐱃𐰺
𐰤𐰨𐰀:𐰜𐰇𐰯:𐰚𐰇𐱅𐰓𐰢
𐰾𐰃𐰤𐰃:𐰴𐰺𐰢𐰴:𐰇𐰲𐰤
𐰢𐰤:𐱃𐰆𐰔:𐰆𐰴𐱁𐰑𐰸𐰃:𐰴𐰺𐰃:𐰴𐰖𐰸
𐰾𐰋𐰏𐰇:𐱅𐰃𐰏𐰢𐰀
𐰋𐰃𐰼:𐱅𐰇𐰾𐰃𐰭:𐰺𐰍:𐰾𐰃𐰭𐰜𐰃:𐰼𐰢𐰾
- yüzyıl Türkçesine Çeviren: M. Levent Kaya
ESKİ GÖKYÜZÜ / Kadir Aydemir
Taşların altına saklandım
Bulman için beni
Her şeyden vazgeçmiş otlar arasına
Ve yere düşen yıldızlar
Sürükledim bir ağacın kalbinden
Kopan tüm yaprakları
Karıştı izimiz birbirine
Anlamadın
İşte sözcükler, hepsinin içi boş
Unutulmuş bir sevişme gibi
Yalnızlığın kabuğu
Takırdıyor rüzgârda
Ne çok bekledim
Görmek için seni
Ben, tuzun okşadığı, yaşlı kayık
Bir hayalin iskeletiymiş
Aşk dediğin.
(İlk olarak Varlık Dergisi’nde yayımlanmıştır)
ЭЭЖИЙН ҮХЭЛ / Kadir Aydemir
Чи байгаагүй, эд салхиуд байв
Тэр чулуун гэрүүд, нүүрсний үнэр
Чиний гэзэгний хар, зуухан дахь хөө
Шүлсэн дэх чинь амт, магадгүй гашуун
Махыг чинь плющ шиг эргэсэн
Чамайг хөлстэй сэрээх нэг гашуун
Гашуун, элсэн цагийг бутлана…
Чи байгаагүй, шөнө нь байгаагүй
Шалгасан дээвэрт хүрсэн нойр дутуу мөчрүүд
Хэдэн үхэл харсан
Битгий яв, гээд ухаан алдсан хүүхнүүд
Өвөл буцалсан ус асгадаг
Хуучин зам дээр
Аая, бүгдийг нь үүрсэн цэцэрлэг
Ганцаараа төрсөн, ганцаараа хэвтсэн,
Тонгоргоор шархадсан яргай
Чимээгүйдэлд дассан шарилууд ёо
Чулуудын доорыг гараар тэмтрэх байв
Хөрснөөс оргилох шүлэг
Өөрөө өмхөрсөн нь юу байв
Жимсний нууц
Өтийн мэдсэн нь юу байв?
Олон жил биеийн ид шидийг хулгайлан өнгөрөв
Гашуун ус урсав, гэрийн хажуугаар
Чийгт хана, гандсан гэрэлт зургууд
Бүгд газар дээр асгарав, гэнэт
Ээж минь аль өнгийн гашуун буйг би мэдлээ.
Moğolcaya Çeviren: M. Levent Kaya
ANNENİN ÖLÜMÜ / Kadir Aydemir
Sen yoktun, bu rüzgârlar vardı
Şu taştan evler, kömür kokusu
Karası saçlarının, sobadaki kurum
Tükürüğündeki tat, belki de acı
Etine sarmaşık gibi dolanan
Bir acı ki terle uyandığın
Acı, parçalar kum saatini…
Sen yoktun, gece yoktu
Sınanmış çatıya değen uykusuz dallar
Kaç ölüm görmüş
Gitme, deyip bayılan kadınlar
Kışın kaynar su dökülen
Eski yolda
Ah hepsiyle yüklü bahçe
Yalnız doğan, yalnız yatan,
Bir çakıyla yaralanan dut
Sessizliğe alışan ölüler ah
Eliyle yoklardı altını taşların
Topraktan fışkıran şiir
Neydi kendi kendine çürüyen
Meyvenin sırrı
Neydi bildiği solucanın?
Yıllar geçti büyüsünü çalarak tenin
Acı sular aktı evin yanından
Rutubetli duvar, solgun fotoğraflar
Hepsi döküldü yere, birden
Anladım hangi rengin acısıdır annem.
BİR EVİN YIKILIŞI / Kadir Aydemir
Bu evden çıktı bir ölü
Çatıyı saran otlar, soğuk kiremitler
Çiçeklerin açtığını görmeden
Kış bu evden donarak çıktı.
Şimdi boş duvarlar köklere bakar
Bulutlara bakmasa da hiç kimse
Sokakta deliren yağmur suyu
Kalbimizden çağlayıp çıktı.
Kara saçlarını yıkarken ağlayan annem
Kitaplara gömülmüş bir çocuk, ben
Bu yıkılan ev, içimdeki ağaç
Her şey bir rüyadan kopup çıktı.
Nerede saklanır eski fotoğraflar
Hangi kuyuya sarksın şimdi gölgem
Kuş sesleriyle dolsa da ev
Ölüm bir taşın altında doğup da çıktı.
НЭГ ГЭРИЙН НУРАЛТ / Kadir Aydemir
Энэ гэрээс шарил гарав
Дээврийг ороосон өвс, хүйтэн ваар
Цэцэг дэлвэрснийг харалгүй
Өвөл уг гэрээс хөлдөөд гарав.
Одоо хоосон ханад үндэс рүү ширтэнэ
Хэн ч үүлс өөд харахгүй ч гэсэн
Гудамжид галзуурсан борооны ус
Бидний зүрхнээс хүрхрэн гарав.
Хар үсээ угаахдаа үйлж байсан ижий минь
Номуудад автагдсан хүүхэд, би
Нурсан энэ гэр, доторх минь мод
Бүх юм зүүдсээн тасдаж гарав.
Хуучин зургуудыг хаана хадгалдаг
Сүүдэр минь одоо аль худаг руу цухуйх вэ
Гэр шувуудын чимээгээр дүүрсэн ч
Үхэл нэг чулуун доор төрөөд л гарав.
Moğolcaya Çeviren: M. Levent Kaya
MAT ZAMAN / Kadir Aydemir
Yirmi beş yıl olmuş sen gideli. Parmağından
zorla çıkardığımız yüzük kayboldu. Günler artık daha kısa.
Ölümün mat soğuğu korkutmuyor beni. Annem boş bir tabak daha
koyuyor masaya her akşam. Kaşığımız rüzgârda bir çan
gibi çarptıkça tabağa, o büyük boşluğa bakıyoruz.
Çınlama.
Duyuyor musun?
Bir mezarlık var orada
belki de, ürkünç bir derinlik, açık giden gözlerin
gözkapaklarında duran zaman.
Yağmur yağıyor öldüğünden beri.
Sanki, birazdan kör kapı hırsla çalınacak
ve yorgun bir yüzle gelip yer sofrasına oturacaksın.
Çorbanı içeceksin.
Bir damla su
kopup düşecek saçlarından tabağa.
Annemin elleri yaşlandı, en çok ona üzülüyorum.
МАТ ЦАГ ХУГАЦАА / Kadir Aydemir
Чамайг яваад хорин таван жил болжээ. Хуруунаас чинь
хүчээр гаргаж авсан бөгж алга. Өдрүүд одоо илүү богино.
Үхлийн мат хүйтэн намайг айлгахгүй. Ээж нэмэлт нэг таваг
тавьсаар байгаа, ширээн дээр, үдэш бүрт. Халбага маань салхинд нэгэн цан
мэт тавганд цохих бүрт, бид тэр хоосон руу ширтэнэ.
Хангиналт.
Чагнаж байна уу?
Оргуулга бий, тэнд
магадгүй, үргүүлэгч гүнзгийрэл, нээлт явсан чиний нүд
зовхинд чинь зогссон цаг хугацаа.
Чамайг үхснээс нааш бороо орсоор.
Магадгүй, удахгүй сохор хаалга хүчээр цохилзож
ядарсан царайгаараа ирээд хоолны ширээнд завилна чи.
Шөлөө ууна.
Дусалхан ус
үснээс чинь тасдаж тавганд унана.
Ээжийн минь гарууд хөгширсөн, би хамгаас их тэрэнд санаа зовно.
Moğolcaya Çeviren: M. Levent Kaya
Anadil Türkçe 